Het is 1830. De Lage Landen staan op scherp. In het zuiden laait een opstand op, en op 4 oktober roept België de onafhankelijkheid uit. De Nederlandse Koning Willem I weigert zich daarbij neer te leggen en mobiliseert meer dan 40.000 soldaten richting de zuidelijke grens.
Aan die grens ligt Bergen op Zoom: een strategische vestingstad en een onmisbare schakel in de verdediging. In het hart van de stad bevindt zich het kruithuis, de ‘Stoelemat’, waar buskruit en munitie worden geproduceerd en opgeslagen. De spanning stijgt. Bergen op Zoom bereidt zich voor op oorlog. Maar terwijl het kruithuis wordt verbouwd, gaat het gruwelijk mis.
Op 29 maart 1831, rond het middaguur, slaat het noodlot toe. Eén enkele vonk blijkt voldoende voor een ramp van ongekende omvang. Het kruithuis ontploft.
Een verwoestende drukgolf raast door de stad en ontketent een allesvernietigende kettingreactie. Huizen storten in, straat na straat wordt weggevaagd. Het hart van Bergen op Zoom wordt getroffen. In enkele ogenblikken tijd ligt een vijfde van de stad in puin. Negentien mensen verliezen het leven, tientallen anderen raken zwaargewond. Wat achterblijft, is een ontredderde stad, gehuld in stof, stilte en ongeloof.
De Bergse Buskruitramp van 1831 vormt het onderwerp van de presentatie van Vriendenkring De Rooie Hoek tijdens de Brabantsedag van 2026. In een vertraagde kettingreactie brengen wij de verwoestende impact van deze ramp tot leven, op de stad en haar inwoners.
